Kuchnia Śląska

Kuchnia śląska - dział sztuki kulinarnej wywodzącej się i charakterystycznej dla Górnego Śląska i Ślązaków.

Przez wieki kultura śląska mieszała się i czerpała z wpływów Słowian, Czech, Austrii i Niemiec. Spowodowało to powstanie oryginalnej kultury z własnymi gwarami, strojami ludowymi oraz kuchnią. Ze względu na wielonarodowościowy charakter tej krainy, tutejsza kuchnia jest niejednolita w swym charakterze. 

Na Górnym Śląsku spożywane są potrawy typowo śląskie (tu powstałe lub tylko tu spożywane) oraz potrawy popularne również w krajach sąsiadujących, często znane tu pod śląską nazwą: np. krepel (pączek) czy buchta (kluski na parze)Jak i też w kuchni polskiej np. ciapkapusta(panszkraut) podawana z karminadlami (kotlety mielone)

Popularnymi daniami kuchni śląskiej są;

Rolada – rodzaj potrawy mięsnej. Przygotowuje się ją przez zawinięcie farszu w kawałek mięsa. Tradycyjnie była to wołowina, ale można spotkać też rolady robione z użyciem innego mięsa. Składniki farszu różnią się w zależności od regionu, jednak najczęściej stosuje się boczek, kiełbasę, ogórek kiszony, cebulę oraz czerstwą skórkę chleba. Przyprawy to głównie papryka, pieprz i musztarda.

krupniok (kiszka, kaszok, śl. krupńok) – wyrób wędliniarski z kaszy i krwi oraz podrobów: wątroba, płuca, skórki wieprzowe, tłuszcz. Podstawowe przyprawy to: cebula, pieprz, majeranek.

Kaszankę w warunkach domowych wytwarza się głównie przy okazji świniobicia, kiedy jest dostępna świeża krew.

Wodzionka albo Brotzupa z niem. Brotsuppe (błędnie: wodzianka) – regionalna potrawa śląska. Dawniej stanowiła jedno z podstawowych dań śląskiej kuchni. Wodzionka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek.

Wodzionkę przyrządza się z czerstwego chleba, czosnku oraz tłuszczu zwierzęcego. Składniki, po rozdrobnieniu, zalewane są wrzątkiem, najczęściej bezpośrednio w naczyniu, z którego zupę się spożywa, a następnie całość jest doprawiana solą.

Kluski śląskie (kluski białe, biołe, guminowe, gumione,  gumiklyjzy) – rodzaj klusek ziemniaczanych przygotowanych z gotowanych ziemniaków i mąki, formowane w spłaszczone kulki z wgłębieniem, gotowane w osolonym wrzątku.

Szpajza − śląski deser przygotowywany z jajek kurzych.

Do ubitych białek dodaje się żółtka utarte z cukrem. Konsystencję utrzymuje żelatyna. Dodając różne składniki, np. sok z cytryny, kakao, galaretkę, otrzymuje się różne warstwy smakowe i kolorystyczne. Deser ozdabiany jest owocami lub kokosem

Typowymi daniami bożonarodzeniowymi na Śląsku są;

Moczka − śląska potrawa przyrządzana na Boże Narodzenie.

Przygotowywana jest ze specjalnego rodzaju piernika, migdałów, rodzynek, suszonych śliwek, suszonych moreli, gruszek, suszonych fig, orzechów laskowych i dużej ilości ciemnego piwa, w którym moczy się składniki. Zamiast piwa używano dawniej wywaru jarzynowego lub rosołu na łbach karpi.

Należy dodać, że w każdej części Śląska przepis na moczkę jest inny, głównie różni się on dodatkami ale podstawą moczki pozostaje piernik.

Makówki – potrawa wigilijna popularna na Śląsku[, w Wielkopolsce oraz Zagłębiu znana jako makiełki.

Podstawowe składniki to mak, chałka, mleko, masło, miód lub cukier, bakalie: rodzynki, migdały, orzechy, skórka pomarańczowa, czasem też wiórki kokosowe, rum, pomarańcze lub mandarynki.

W biedniejszych rodzinach makówki przygotowywano na wodzie a zamiast bakalii dodawano suszone owoc.